نقد و تحلیل دیدگاه‌های هرمنوتیکی فهم متن براساس مبانی اصولی محقق نائینی (ره)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیات علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، گروه کلام و فلسفه دین و استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم.

چکیده

دانش هرمنوتیک مطالعه فهم متون است. عمل رمزگشایی و فهمیدن معنای متن اعم از پدیدۀ مکتوب و ملفوظ، کانون علم هرمنوتیک است. دامنه هرمنوتیک را می‌توان به فهم هستی و طبیعت و تمام پدیده‌ها از جمله خود انسان و ماهیت فهم بشری توسعه داد. هرمنوتیک را می‌توان در سه سطح روش‌شناسی، معرفت شناسی و هستی‌شناسی به لحاظ تاریخی دسته‌بندی کرد. البته در غیر از سطح هستی‌شناسی که به هرمنوتیک فلسفی معروف است، فهم و تفسیر متن براساس ملاک و معیاری است به گونه‌ای که امکان تمایز میان تفسیر معتبر و غیر معتبر وجود دارد. مولف محوری از شاخصه‌های مهم هرمنوتیک کلاسیک و رومانتیک است. این در حالی است که در هرمنوتیک فلسفی، اعتقادی بر قصدیت و تاویل قطعی و نهایی وجود ندارد و بیشتر بر افق معنایی مفسر تاکید می‌ورزند. در این مقاله نقطه نظرات هرمنوتیست‌های برجسته به ویژه متفکران هرمنوتیکی دوره کلاسیک و رومانتیک براساس برخی مبانی اصولی محقق نائینی(ره) به اختصار مورد بررسی و تطبیق قرار گرفته است. چون محقق نائینی به عنوان یکی از استوانه‌های برجسته در دانش اصول و صاحب نقطه نظرات بدیع و کاربردی و متفکری نواندیش و ژرف نگر، پایه‌های متقن و استواری را در قلمرو فقه و اصول پی ریزی نمود که طرق روشن و راه‌های تسهیل‌کننده‌ای در استخراج و استنباط احکام شرعی برای عالمان و کارشناسان دینی ترسیم و به ارمغان گذاشته‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Criticism and Analysis of Hermeneutic Perspectives of Understanding the Text Based on Principles Muḥaqiq Nāʾīnī (ra)

نویسنده [English]

  • Mohammad Hossein Mokhtari
Faculty member of Imam Khomeini Education and Research Institute, department of theology and philosophy of religion and lecturer of advanced jurisprudence and legal theories in the Islamic Seminary of Qom
چکیده [English]

Hermeneutics is the study of understanding texts. The act of decoding and understanding the meaning of the text, both written and spoken, constitutes the essence of hermeneutics. The scope of hermeneutics can be expanded to understand existence and nature and all phenomena, including man himself and the nature of human understanding. Historically, hermeneutics can be categorized into three levels: methodology, epistemology, and ontology. Apart from ontology, which is known as philosophical hermeneutics, the understanding and interpretation of the text is based on certain criteria in such a way that it is possible to distinguish between valid and invalid interpretation. The centrality of the author is one of the important characteristics of classical and romantic hermeneutics. This is despite the fact that in philosophical hermeneutics, there is no belief in definite and final intention and interpretation, and they emphasize more on the semantic horizon of the interpreter. In this article, the points of view of prominent hermeneutists, especially the hermeneutic thinkers of the classical and romantic periods, have been briefly examined and adapted based on some basic principles of Muḥaqiq Nāʾīnī (ra). As one of the prominent scholars in the knowledge of ʿilm al-uṣūl and possessing innovative and practical points of view, Muḥaqiq Nāʾī laid solid foundations in the field of jurisprudence and principles, which provided scholars and religious experts with clear and easy ways in extracting and inferring Sharīʿa rulings.

کلیدواژه‌ها [English]

  • hermeneutics
  • classical hermeneutics
  • romantic hermeneutics
  • philosophical hermeneutics
  • psychological interpretation
  • grammatical interpretation
  • true theorem
  • intellectual structure
  • the result of conjugation
  • aphoristic meanings
  • creative meanings