کاوشی نو در اعتبار اخبار مرتبط با اعتقادات و امور حقیقی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم

2 طلبه خارج فقه و اصول

چکیده

اعتبار خبر علاوه بر عرصه فقه و احکام شرعی در دو عرصه دیگر نیز نیازمند تحقیق و بررسی است. یکی اعتبار خبر در امور اعتقادی و دیگری در امور حقیقی که تعبد به معنای تنجیز و تعذیر در آنها بی‌معنا ست. اگر چه مشهور عدم اعتبار خبر در اعتقادات است اما ادله حجیت خبر از جمله سیره عقلاء، شامل این دسته از اخبار نیز هستند و عدم اعتبار خبر در آنها ادعایی است که قابل اثبات نیست. در اموری که تعبد در آنها بی‌معنا ست حجیت خبر باید بر اساس آثار مترتب بر آنها مورد بررسی قرار بگیرد. بنابر مبنای جعل منجزیت و معذریت ادله حجیت خبر از شمول این دسته از روایات قاصرند اما بر مبنای جعل طریقیت، آثار قابل ترتب بر چنین اخباری عبارتند از اعتقاد، اخبار و اسناد. در این نوشته اثبات می‌شود که ادله حجیت خبر از اثبات لزوم اعتقاد به مفاد خبر ناتوان هستند و هم چنان که از جایگزینی خبر به جای علم در جواز اخبار از مضمون خبر ناتوانند اما با توجه به اینکه بنای عقلاء بر اسناد بر اساس خبر است، مضمون خبر به «مخبر عنه» مستند است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Reinvestigation of the Validity of Reports Related to Beliefs and Real Matters

نویسندگان [English]

  • Mohammad Qāʾīnī 1
  • Reza Iskandari 2
1 Lecturer at the postgraduate level of the Islamic Seminary of Qom
2 Student of the postgraduate level of jurisprudence and its principles
چکیده [English]

The credibility of a report needs to be investigated and verified not only in jurisprudential and legal (Shari'a) rules but also in two other areas of religious beliefs and real matters in which absolute submission (taʿabbud) and apologies (taʿadhur) are unacceptable and meaningless. Although the invalidity of reports concerning beliefs is well-known, the arguments for the credibility and validity of reports, including the normative conduct (Sira) of the wise, also include this category of reports, and the invalidity of news in this area is a claim that cannot be proven and substantiated. In matters in which taʿabbud (surrendering oneself to the report without questioning) is meaningless, the authority of the report must be examined on the basis of the effects and consequences that it may entail. Based on the notion that the reports concerning beliefs are binding and credible, the arguments associated with the authoritativeness of the report are short of including this set of narrations. However, based on the theoretical concept of ṭarīqiyya (i.e. a certain argument simply functions as a way leading to something), the effects of such reports would be believing, reporting and isnād (providing reference). In this article, it is proved that the arguments concerning the authoritativeness of the reports are incapable of proving the necessity of believing in the contents of the report, so just as they are incapable of substituting reports for science, given that relating the content is permissible, and in view of the fact that the practice of the rational agents is based on relying on reports, the purport of the report is related to the thing about which the report has been given.

کلیدواژه‌ها [English]

  • solitary report
  • authority
  • belief narrations
  • demonstrative narrations